Psihologija ličnosti

 

Naziv studija: Preddiplomski studij psihologije
Ime nastavnika: dr. sc. Denis Bratko, red. prof., dr. sc. Ana Butković, doc., dr. sc. Tena Vukasović, viši asist.
Status kolegija: obavezni
Oblik nastave: predavanja i seminari
Broj ECTS bodova: 7
Preduvjeti upisa: Biološka psihologija II; Učenje i viši kognitivni procesi


Ciljevi kolegija

Cilj kolegija je omogućiti studentima stjecanje znanja iz psihologije ličnosti. Kolegij neće biti usmjeren na stare, tzv. "velike" teorije ličnosti, već na suvremene modele i teme koje su trenutno dominantne u području. Apsolviranjem kolegija studenti će biti upoznati s osnovnim metodološkim pristupima u psihologiji ličnosti te različitim suvremenim temama u području. To će ih osposobiti za praćenje literature i razumijevanje logike istraživanja u području psihologije ličnosti, te koristiti u njihovoj kasnijoj specijalizaciji u različitim područjima primijenjene psihologije.

Sadržaj kolegija

Uvod u psihologiju ličnosti: Određenje ličnosti, Razine analize u psihologiji ličnosti, Velike teorije i suvremena područja istraživanja. Povijest suvremene psihologije ličnosti. Metode istraživanja u psihologiji ličnosti. Osobine i tipovi ličnosti, Metode za otkrivanje osobina ličnosti. Taksonomija i struktura osobina ličnosti: Eysenckov, Cattellov i Pet-faktorski model, Kružni modeli ličnosti. Stabilnost i promjene osobina ličnosti. Osobine ličnosti i predviđanje ponašanja. Situacionizam, interakcionizam i osobinska psihologija ličnosti. Socio-kognitivni pristup u psihologiji ličnosti. Evolucijski pristup u psihologiji ličnosti. Genetika ponašanja i psihologija ličnosti. Fiziološke osnove temeljnih dimenzija ličnosti. Grayeva teorija osjetljivosti na potkrijepljenje. Cloningerova psiho-biološka teorija. Teorija traženja uzbuđenja. Temperament. Intrapsihička domena u psihologiji ličnosti. Nesvjesni procesi u ličnosti. Dinamika procesa u ličnosti. Obrambeni mehanizmi. Pojam o sebi. Ličnost i kognitivni procesi: Ličnost i procesiranje informacija. Ličnost, kognitivni stilovi i inteligencija. Naučena bespomoćnost. Ličnost i emocionalni procesi. Spol, rod i psihologija ličnosti. Kultura i ličnost. Ličnost i prilagodba. Samoaktualizacija i samodeterminacija. Ličnost i psihološka dobrobit. Ličnost i zdravlje.

Studentske obveze

Pohađanje svih seminara. Polaganje kolokvija. Pismeni ispit na kraju semestra.

Raspored rada

1. Uvod u psihologiju ličnosti (predmet psihologije ličnosti, struktura područja, povijest područja; velike teorije i suvremena područja istraživanja u psihologiji ličnosti)
2. Metode istraživanja u psihologiji ličnosti (pristup usmeren na individualne i na grupne razlike, metode prikupljanja podataka o ličnosti, metode istraživanja ličnosti, prednosti i slabisti pojedinih metoda)
4. Osobine ličnosti (teorijsko određenje osobine ličnosti, metode za određivanje najvažnijih osobina ličnosti; teorijski modeli koji objašnjavaju strukturu crta ličnosti: Eysenckov, Cattellov i Pet-faktorski model, Kružni modeli ličnosti.
5. Teorijski problemi i problemi mjerenja u psihologiji ličnosti (osobine ličnosti i predviđanje ponašanja, situacionizam, interakcionizam i osobinska psihologija ličnosti, agregacija i predviđanje, mjerenje ličnosti unutar pojedinih osobinskih teorija, samoprocjene i procjene)
6. Stabilnost i promjene osobina ličnosti (teorijsko određenje pojmova "kontinuitet" i "promjena" ličnosti, metodološki problemi pri istraživanju stabilnosti i promjena ličnosti, rezultati istraživanja u tom podučju)
7. Fiziološke osnove osobina ličnosti (fiziološke osnove Eysenckovih dimenzija ličnosti, osjetljivost na nagrade i kazne: Grayeva teorija ličnosti; biološka osnova temperamenta: Cloningerova teorija ličnosti; traženje uzbuđenja: Zuckermanova teorija ličnosti)
8. Evolucijski pristup u psihologiji ličnosti (evolucija i osnovni psihički mehanizmi, individualne razlike i evolucija, pet-faktorski model i rješavanje adaptivnihh problema)
9. Genetika ponašanja i psihologija ličnosti (kvantitativna i molekularna genetika, metode genetike ponašanja: istraživanja blizanaca, posvajanja i porodična istraživanja, heritabilnost, najvažniji rezultati bihevioalno-genetičkih istraživanja)
10. Socio-kognitivni pristup u psihologiji ličnosti (osnovne karakteristike socio-kognitivnog pristupa, kognitivni procesi i ličnost, samopoimanje)
11. Ličnost i emocije (usporedba dimenzionalnih modela emocija i dimenzionalnih modela ličnosti, ličnost i subjektivan doživljaj sreće, emocije i procesiranje pozitivnih i negativnih informacija)
12. Spol, rod i ličnost (razlika između spolnih i rodnih razlika, maskulinost, femininost i andoginost)
13. Ličnost i intelektualna kompetencija (ličnost i inteligencija, ličnost i akademski uspjeh, ličnosti i kreativnost)

Literatura

Popis literature potrebne za studij i polaganje ispita
Larsen, R.J. i Buss, D.M.(2005). Psihologija ličnosti. Jastrebarsko: Naklada Slap.
Popis literature koja se preporučuje kao dopunska
Carver, C.S. and Scheier, M.F.(2004). Perspectives on Personality. Pearson Education.
Pervin, L.A. and John, J.P.(1999). Handbook of Personality: Theory and Research. The Guilford Press.